Βιβλία που διαβάσαμε πρόσφατα

Στη πρώτη του ποιητική συλλογή ο Άγγελος Μπέρτος, συστήνει μια θραυσματική τοιχογραφία από μνήμες. Ένα οικοσύστημα από νησίδες εικόνων και συναισθημάτων, αναβλύζουν από τις φλέβες της Καρπάθου-της ιδιαίτερης πατρίδας του δημιουργού. Οι συνδέσεις με την καταγωγή, η διερεύνηση της σεξουαλικής ταυτότητας, ο εκλιπών εαυτός, οι χαίνουσες πληγές της νεότητας, το πανηγύρι των αισθήσεων, συγκροτούν ένα ποιητικό σώμα που αφουγκράζεται με ορμή το ανοίκειο της ζωής που ουρλιάζει.

Για κάθε ποιητική πρόζα έρχεται –ή τουλάχιστον θα ήταν δίκαιο, έστω για μία φορά, να έρθει–, η στιγμή που θα αφιερωθεί σε μια πτώση και στα επακόλουθά της, στα παντός τύπου μπαλκόνια, στη Σελήνη και στις ιδιοτροπίες των αναβατών της, στον έρωτα και τις απόπειρές του, στους αναπάντεχους κινδύνους. Κι αν είναι αρκετά τυχερή, θα μιλήσει ακόμη και για τον ίδιο τον εαυτό της, ακόμη και για το τελευταίο ξήλωμα των σκηνικών, ακόμη και για γρίφους ή πολιτική. Κι όταν πλέον θα νομίζει ότι δεν έχει κάτι άλλο να πει, θα θυμηθεί να αισιοδοξήσει μπροστά από έναν καθρέφτη.

ΣΑΡΚΟΒΟΡΑ ΧΟΡΤΟΦΑΓΟΣ Κάθε φορά που η ζωή φανερώνει τα όριά της σαρκοβόρα -διψώντας ολοένα και πιο πολύ- η γλώσσα ονειροπολεί τη ζεστασιά του αίματος· επιθυμεί απ’ την αρχή να κομματιάσει το σκοτωμένο πλάσμα που μου μοιάζει. Κάθε υποψία θανάτου με βυθίζει σε μια βία που πίστεψα για λίγο πως θα μου ήταν άγνωστη. [Από την έκδοση]

Τό που συνέχει την ποίηση της Κατερίνας Χατζοπούλου: η σωματικότητα. Τα ποιήματα εκκινούν από τις αισθήσεις και απευθύνονται στις αισθήσεις. Παράλληλα όμως αποτελούν τεκμήρια μιας στοχαστικής εμβίωσης της πραγματικότητας και των αδιεξόδων τ​​ης, αλλά και της πλήρους συνείδησης των ορίων της ίδιας της γλώσσας. Με ανεπιτήδευτη δύναμη​, αντιπαρέρχονται τα καλλιεπή σχήματα για να αποκρυσταλλώσουν ευθύβολες ανταποκρίσεις ​από έναν κόσμο που ολοένα δεν αρκεί. Στον πυρήνα, αλλά όχι απογυμνωμένα, ο έρωτας και η σεξουαλικότητα διαθλώνται μέσα από τις αρχετυπικές φιγούρες του πατέρα και της μητέρας​ — ένα διακριτό φροϋδικό υπόβαθρο​.

Η θραυσματικότητα του λόγου και η οικονομία των μέσων, η ενίοτε ασυνήθιστη συντακτική δομή και η ελλειπτικότητα, η σπονδυλωτἠ διάρθρωση ποιημάτων με κοινές συγκινησιακές αφετηρίες, οι διάσπαρτες, τέλος, ​και αναπάντεχα μετέωρες ερωτήσεις, αποτελούν γνωρίσματα ενός ήδη κατακτημένου ύφους, μέσω του οποίου η Χατζοπούλου θίγει το οριακό ζήτημα της ανθρώπινης αντοχής, που δοκιμάζεται όσο επιθυμεί κανείς περισσότερη ζωή. Η ορμή και η βία είναι επίσης παρούσες στο βιβλίο. Και κάτι το πιεστικά απέλπιδο.

κάποτε νόμιζα ότι οι πολλαπλές ταυτότητες ήταν οδός προς την ελευθερία μετά κατάλαβα πόσο φτωχή ήταν η γλώσσα μου. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Δε μιλούσε πια, ούτ’ έγραφε. (Το ξανάπες.) Και πριν και μετά ’ταν όλα ταχτοποιημένα. Μετά ’μως δεν είχε θέση γι’ αυτόν. (Στον Μπαρτ το διάβασε.) Στενοχωριόταν που τό ’βλεπε, και δεν ημπορούσε. Βόγκαγε. Απ’ όταν το κατάλαβε, δεν ξανα’ρωτεύτηκε. (Γέλια.) Ήταν ήδη πολύ αργά. Το κουβαλάει ακόμα, φαίνεται.»

Μια ηθελημένα ασταθής ισορροπία μεταξύ θεατρικής πρόζας, πεζού λόγου, ακόμη και πεζολογίας, και ποιητικής έκφρασης, η οποία κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέχρι τις αποκαλυπτικές τελευταίες στιγμές.

***

Ο Φίλιππος Βασιλόγιαννης, Καθηγητής Φιλοσοφίας του Δικαίου στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με πλούσιο συγγραφικό έργο που αφορά ιδίως σε ζητήματα φιλοσοφίας του δικαίου, πολιτικής φιλοσοφίας, βιοηθικής και μεταηθικής, ξαφνιάζει με την πρώτη του λογοτεχνική απόπειρα.